Uit het jaarverslag (2023-2024) van de Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB) blijkt o.a. dat het aantal leerlingen met gedragsproblemen toeneemt.

“Waar mensen zijn, wordt er gemenst”, liet een oud-collega zich wel eens ontvallen. Inderdaad. Waar mensen zijn, komen er naast aangename omgangsvormen soms onbeleefdheden, ruzies en zelfs oorlogen voor. Onze jeugd is niet blind of doof voor deze agressie, en die dringt diep tot hen door, ook via (sociale) media.

Veilige en gedisciplineerde leer-, werk- en spelmomenten met voldoende mogelijkheden tot concentratie en gezonde ontspanning, kunnen alvast helpen om een aantal problemen op school te voorkomen. Werken aan een respectvolle en rustige groepssfeer waarbij kinderen kunnen groeien in weerbaarheid en zelfbeheersing, kunnen eveneens een positief duwtje in de rug geven. Inzien dat die weerbaarheid en zelfbeheersing van elk kind ook afhankelijk zijn van de individuele scherm-, slaap-, voedings- en bewegingsgewoontes, is belangrijk voor iedere actor die instaat voor de opvoeding van dit kind. Leerkrachten, directeurs en CLB-medewerkers voelen zich hierbij in sommige gevallen echter machteloos.

We waken er best over dat we niet gaan stigmatiseren en jeugd indelen in brave kinderen en koleirigen, zoals bij het inblikken van een derderangs cowboyfilm, waarbij een denkbeeldige kloof wordt benadrukt tussen goeden en slechten. In ongeveer elke mens zit agressie. Op welk moment die naar boven komt en waarom, is interessant om over te filosoferen, ook bij toekomstige campagnes tegen pesten. Waar mensen zijn, wordt er gemenst, soms op verrassende wijze wanneer de kat van huis is, d.w.z. wanneer bijvoorbeeld lichten, camera’s of microfoons op ‘off’ staan. Dat is bij de jeugd niet anders.

Het is zinvol aandacht te besteden aan de mate waarin we kinderen of jongeren beschermen. Het totaal overnemen door ouders of opvoeders, wanneer er een vermoeden is van onenigheid, ruzie of pestgedrag, is geen goed idee. Het blijft belangrijk dat kinderen leren omgaan met het wel en wee van sociale interacties in en buiten school. Niet elke onbeleefdheid of ruzie kan worden gelinkt aan agressie. Wanneer ze leren fietsen, kan dit gepaard gaan met angst, pijn of frustraties. Dat is geen reden om hen het stuur te ontnemen. Natuurlijk moet er worden ingegrepen wanneer bij ruzies zaken uit de hand dreigen te lopen, maar het blijft belangrijk hun lontjes de kans te geven om te groeien en zo ook eigen agressie nog beter te leren beheersen.